الحلواني ( مترجم : عبد الهادى مسعودى )
7
نزهة الناظر وتنبيه الخاطر ( چشم تماشا ) ( فارسى )
كتاب در برخى نسخهها « 1 » مىباشد جاى ترديدى نمىنهد كه منظور ابنبطريق از حسينبن محمّدبن حسين الحلوانى همين مؤلّف « نزهةالناظر » است و « حسين » دوم تصحيف « حسن » است كه تصحيفى شايع و عادى در كتابت و استنساخ مىباشد . علامه مجلسى نيز در باب « ماجمع من جوامع كلم اميرالمؤمنين عليه السلام » هنگام اشاره به كتابهايى كه برخى از احاديث دربارهء حضرت على عليه السلام را در بر دارند ، از « نزهةالناظر » نام مىبرد و آن را تأليف حسينبن محمّدبن حسن مىداند . « 2 » كتاب شناسان ديگرى نيز اين مطلب را تأييد كرده كه سيّد اعجاز حسين « 3 » و شيخ آقابزرگ تهرانى « 4 » از اين زمرهاند . بر همين اساس ، نظر ديگر ابن شهر آشوب « 5 » ، و نيز شيخ نورى « 6 » كه كتاب را به ابويعلى محمّد بن حسن جعفرى « 7 » نسبت داده است ، درست نيست و همانگونه كه شيخ آقا بزرگ مىگويد « 8 » اين مطلب با تصريح مؤلّف به نام خود در پايان كتاب سازگار نيست و منشأ اشتباه ، شرحهاى نوشته شده از سوى ابويعلى جعفرى بر دو حديث از كتاب است . « 9 » مؤيّد اين مطلب ، آن است كه سيدبن طاووس در كتاب خود ، « اليقين » احاديثى را در باب ناميدن على عليه السلام به اميرالمؤمنين و خيرالوصيّين آورده « 10 » و منبع آن را
--> ( 1 ) . مانند نسخهء در دسترس شيخ آقا بزرگ تهرانى ، ر . ك : الذريعة : ج 24 ، ص 127 ، رقم 638 . ( 2 ) . بحارالانوار : ج 78 ، ص 36 . ( 3 ) . كشف الحجب والاستار : ص 580 ، رقم 3260 . ( 4 ) . الذريعه : ج 24 ، ص 127 ، رقم 638 . ( 5 ) . معالم العلماء : رقم 674 . ( 6 ) . خاتمهء مستدركالوسائل : ج 1 ، ص 192 ، رقم 39 . ( 7 ) . او استاد حلوانى و جانشين شيخ مفيد مىباشد و همراه نجاشى ، غسل و تجهيز سيد مرتضى را در سال 436 هجرى قمرى عهدهداربوده است ، ر . ك : نجاشى : رقم 1070 . ( 8 ) . الذريعه : ج 4 ، ص 259 . ( 9 ) . رجوع كنيد به ص 144 ، ح 297 و ص 180 ، ح 398 . ( 10 ) . اليقين : ص 111 .